Chłopiec czy dziewczynka?

2018-03-02 kategoria: ciąża usg 3D/4D usg położnicze

To jedne z pierwszych pytań, jakie są zadawane lekarzowi podczas badania ultrasonograficznego w ciąży. Bez względu na to, czy jest to 12, 20 czy może 36tc. Okazuje się jednak, że ocena płci nie jest tak prosta, a pomyłki się zdarzają. Odpadający chłopcy i zmienne dziewczynki to fakty, które wszyscy znamy. Stąd postanowiłem napisać kilka słów o płci płodu. O tym jak łatwo się pomylić i jak się ją rozpoznaje 🙂

Kilka faktów…

Za płeć odpowiada ojciec. Chłopiec to genetycznie XY, dziewczynka XX. Od matki zawsze dostanie chromosom X, a od ojca losuje X lub Y.

Zarodek męski i żeński do 7tc rozwija się identycznie. Dopiero po tym czasie uruchamiają się procesy odpowiedzialne za różnicowanie płci. Płeć żeńska w pewnym sensie rozwija się jako podstawowa, a płeć męska tylko w sytuacji pojawienia się czynników determinujących płeć męską, które znajdują się na chromosomie płciowym Y. Jeśli brakuje tego czynnika, nawet jeśli jest genetycznie płeć męska, to fenetypowo (czyli z wyglądu) będzie to dziewczynka.

Proces formowania się narządów płciowych polega na tym, że z tzw. przewodów Mullera rozwijają się jajniki, jajowody, macica i górne 2/3 pochwy. Przewody Mullera są dwa i muszą się złączyć tworząc pojedyncze narządy. To ważne, ponieważ z powodu zaburzeń tego procesu, powstają m.in. macice dwurożne (jest przegroda macicy) albo podwójne (są dwie macice). Narządy płciowe męskie rozwijają się z tzw. przewodów Wolffa, które pierwotnie pełnią funkcję prymitywnych moczowodów, a potem przekształcają się w nasieniowody u chłopców, a zanikają u dziewczynek.

Zewnętrzne narządu płciowe przez prawie cały I trymestr są takie same, a potem wyglądają bardzo podobnie. Noszą nazwę zatoki moczowopłciowej i wzgórka moczowopłciowego. Z zatoki u dziewczynki wytworzy się 1/3 dolnej części pochwy i cewka moczowa, a u chłopca tylko cewka moczowa. Ze wzgórka u dziewczynki wytworzy się łechtaczka, a u chłopca penis.

Wygląd narządów płciowych w 12tc (wskaźnik). Raczej dziewczynka, bo „phallus” jest skierowanie bardziej ku dołowi… Rozpoznanie potwierdzone w 20tc.

Płeć podczas badania ultrasonograficznego oceniamy na podstawie wyglądu zewnętrznych narządów płciowych. U dorosłych rozróżnienie wydaje się być proste, ale w ciąży jest to bardziej skomplikowane. Przede wszystkim dlatego, że dziecko jest malutkie (w 12tc ma ok. 5-6cm, a w 20tc ma ok. 300-400g i ok. 15cm). I wcale nie musi chcieć się pokazać…

Pierwsze pytania o płeć pojawiają się ok. 12tc podczas badania genetycznego, czyli przy wielkości dziecka ok. 5-6cm (wymiar CRL). Wtedy narządy płciowe męskie i żeński wyglądają niemal identycznie. Wg protokołu zaproponowanego w Diagnostic Imaging Obstetrics Woodward’a w I trymestrze płeć męską rozpoznaje się wtedy, kiedy phallus jest skierowany raczej ku górze, a żeńską kiedy jest skierowany raczej ku dołowi. Nie jest to mocno precyzyjny opis.

Kiedy dziecko nieco podrośnie jest już łatwiej, ale i tak przez niemal połowę ciąży dziewczynkę rozpoznaje się na zasadzie, „bo nie widać chłopca”. W badaniu połówkowym płeć męską widać już wyraźnie, ale szczegóły żeńskiej nie zawsze. Charakterystyczny obraz żeńskich narządów płciowych, czyli dwa równoległe zwężające się na końcach pasma tkankowe (przypominające kajzerkę od góry lub hamburger z boku), jednoznacznie można dojrzeć dopiero w starszej ciąży (od końca II trymestru).

Wskaźnikiem oznaczono zewnętrzne narządy płciowe w 14tc. Prawdopodobnie chłopczyk, ponieważ „phallus” jest skierowany raczej ku górze. Gdyby był skierowany ku dołowi należałoby podejrzewać dziewczynkę.

I na koniec pozostaje jeszcze jedna, niekiedy niedoceniana rzecz, czyli chęć współpracy malutkiego człowieczka. A taki ludzik nie zawsze chce się bawić i pokazać wszystko. Często odwraca się do nas plecami, zasłania nóżkami lub po prostu ma pętle pępowiny w kroczu. Wszystko to utrudnia rozpoznanie płci. Wciąż się okazuje, że rodzice dowiadują się o płci podczas porodu albo są zaskoczeni, bo spodziewali się innej..

Czy rozpoznanie płci jest ważne?

Z medycznego punktu widzenia ocena płci najczęściej nie jest istotna. Ważna jest przy analizie anomalii związanych z płcią (niektóre wady genetyczne, jak zespół Turner’a u dziewczynek lub przy rozpoznaniu zastawki cewki tylnej u chłopców) albo przy ciążach mnogich, gdzie płeć jest istotna (ponieważ niektóre groźne choroby rozwijają się tylko w ciążach jednojajowych, gdzie płcie są takie same, jak TTTS, tj. Twin-to-Twin Transfusion Syndrom).

A jak to wygląda w praktyce? 🙂

Na obrazkach w galerii będzie łatwiej zobaczyć wszystko to, o czym pisałem. Czasem jest łatwo, czasem nieco trudniej. Czasem bezpieczniej jest potwierdzić rozpoznanie na kolejnym usg (szczególnie przed przemalowaniem pokoiku na różowo :).

Zapraszam do oglądania galerii :))

Być może zainteresuje Cię również:

Opinie pacjentów

Martyna (20 stycznia 2014)

Prowadziłam swoją pierwszą ciążę u dr Malinowskiego w przychodni przyszpitalnej na Inflanckiej. Uważam, że to bardzo dobry lekarz. Zawsze zlecał potrzebne badania, wyczerpująco odpowiadał na wszystkie moje pytania, rozwiewał wątpliwości. Bardzo dokładny podczas badań usg. Szczerze polecam!

Klaudia (10 czerwca 2016)

Zdecydowanie bardzo dobry lekarz, profesjonalnie podchodzący do pracy. Robiliśmy badanie usg i po raz pierwszy usłyszeliśmy dokładnie, co lekarz widzi na ekranie, co oznaczają pomiary. Wszystkie pytania jasno i rzeczowo wyjaśnione. Z wizyty wyszliśmy po dwukrotnym upewnieniu się, że wiemy wszystko i mozemy spać spokojnie.

Marlena (5 stycznia 2016)

Fantastyczny lekarz, fantastyczny człowiek! W pełni profesjonalne i bardzo indywidualne podejście do pacjentki! Każdy problem omawiany w sposób rzeczowy i przejrzysty... do tego anielska cierpliwość! Badanie USG przeprowadzane w sposób bardzo szczegółowy, co niestety jest rzadkością w wielu przypadkach... (polecam również z czystym sumieniem wykonanie badania SonoHSG).

Agata (5 stycznia 2017)

To już moja 3-cia wizyta u dr Mariana Malinowskiego. Za każdym razem jestem pod wrażeniem profesjonalizmu, spokoju, życzliwości i rzetelności pana doktora. Wywiad przeprowadzany jest szczegółowo, ale naturalnie, w  sposób niekrepujący. Doktor wszystko dokładnie wyjaśnia, używając terminologii zrozumiałej dla przeciętnej pacjentki, nie ma "głupich pytań". Cieszę się, że po wielu nieudanych próbach znalazłam w końcu lekarza, któremu można ufać i który jest skuteczny w leczeniu.

Marta (19 marca 2017)

USG ciąży bliźniaczej wykonywała u dr Malinowskiego już dwukrotnie. Doktor zdecydowanie wzbudza zaufanie. Badanie przebiega bez pośpiechu, na bieżąco jest omawiane i dokładnie wyjaśniane. Polecam :)

Edyta (27 marca 2017)

Bardzo dokładny, profesjonalny i rzeczowy lekarz. Wzbudza ogromne zaufanie i zawsze służy swoją wiedzą i doświadczeniem. Prowadząc ciąże u tego doktora czuję, że jesteśmy razem z Maleństwem w naprawdę dobrych rękach. Polecam wizyty u tego lekarza każdej Pani, która wymaga od lekarza reprezentowania najwyższych standardów i opieki w trakcie trwania ciąży.